Jak zdobyć środki na terapię i rehabilitację dziecka – wskazówki dla rodziców
Szukasz sposobu, jak zdobyć środki na terapię i rehabilitację dziecka? Publiczna ochrona zdrowia nie pokrywa kosztów wszystkich zajęć, sprzętu i turnusów. Poniżej zestaw sprawdzonych źródeł: od orzeczenia i NFZ, przez PFRON i świadczenia, po subkonto w fundacji i 1,5% podatku.
Zacznij od dokumentów
W zależności od programu mogą być wymagane różne dokumenty potwierdzające stan zdrowia dziecka oraz potrzebę udzielenia mu wsparcia finansowego. Często potrzebne jest orzeczenie o niepełnosprawności – w przypadku dzieci, które nie ukończyły 16 lat – lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, jeśli dziecko ma 16 lat lub więcej. W zależności od rodzaju wsparcia mogą być również wymagane dokumenty wydawane przez poradnię psychologiczno-pedagogiczną, np. opinia o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju lub orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, a także aktualna dokumentacja medyczna. To, jakie dokumenty należy dołączyć, zawsze zależy od zasad konkretnego programu lub organizatora pomocy.
Wniosek o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności dziecka składa się w powiatowym lub miejskim zespole do spraw orzekania o niepełnosprawności właściwym ze względu na miejsce zamieszkania.
NFZ, szkoła i przedszkole
Rehabilitacja lecznicza finansowana przez NFZ może być prowadzona m.in. w warunkach ambulatoryjnych, domowych, w ośrodku lub oddziale dziennym oraz stacjonarnie. Dostęp do poszczególnych świadczeń zależy od wskazań medycznych i wymagań dotyczących skierowania. Warto sprawdzić dostępne placówki z kontraktem NFZ, ponieważ czas oczekiwania na rehabilitację może być długi. Równolegle można więc szukać innych form finansowania terapii i rehabilitacji.
Dziecko ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi może również korzystać ze wsparcia w przedszkolu lub szkole. W zależności od posiadanych dokumentów i zaleceń mogą być organizowane m.in. zajęcia rewalidacyjne, a w ramach wczesnego wspomagania rozwoju – odpowiednie zajęcia wspierające rozwój dziecka. Warto zapytać dyrekcję placówki oraz poradnię psychologiczno-pedagogiczną, jakie formy wsparcia przysługują dziecku w jego konkretnej sytuacji.
Warto również sprawdzić wsparcie dostępne w ramach programu kompleksowego wsparcia dla rodzin „Za życiem”. Obejmuje on m.in. wczesne wspomaganie rozwoju dziecka, rehabilitację oraz inne formy pomocy dla dzieci z niepełnosprawnościami i ich rodzin. W zależności od potrzeb i sytuacji dziecka wsparcie może być realizowane przez różne placówki i instytucje, dlatego warto zapytać w poradni psychologiczno-pedagogicznej, podmiocie realizującym wczesne wspomaganie rozwoju lub właściwej placówce, jakie formy pomocy są dostępne w danym miejscu.
Program „Za życiem” jest realizowany w ramach określonych działań i na podstawie konkretnych warunków – nie oznacza więc automatycznej refundacji dowolnej terapii czy rehabilitacji. Aktualne informacje o realizowanych formach wsparcia warto sprawdzać w instytucjach prowadzących dane działania. Obecna edycja programu obejmuje lata 2022–2026.
PFRON, PCPR i MOPS
W powiatowym centrum pomocy rodzinie (PCPR) lub innej właściwej jednostce realizującej zadania z zakresu rehabilitacji społecznej możesz ubiegać się o dofinansowanie ze środków PFRON m.in. na:
- turnus rehabilitacyjny – w określonych przypadkach także z dofinansowaniem pobytu opiekuna; w przypadku dziecka do 16. roku życia konieczność obecności opiekuna musi być uzasadniona przez lekarza,
- sprzęt rehabilitacyjny – do 80% kosztów, przy spełnieniu określonych warunków, w tym kryterium dochodowego,
- przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze – m.in. na pokrycie części kosztów, których nie pokrywa NFZ,
- likwidację barier architektonicznych, technicznych i w komunikowaniu się.
Wnioski można składać także elektronicznie w Systemie Obsługi Wsparcia (SOW). Platforma umożliwia m.in. składanie wniosków dotyczących turnusów, sprzętu rehabilitacyjnego, przedmiotów ortopedycznych i środków pomocniczych oraz likwidacji barier.
Warto nie odkładać złożenia wniosku – wysokość i dostępność dofinansowania zależą m.in. od środków, którymi dysponuje właściwy powiat na dany rodzaj zadania.
Świadczenia, które odciążają budżet
Warto sprawdzić, czy rodzinie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne – przyznawane niezależnie od dochodu, jeśli dziecko spełnia określone w przepisach warunki, w tym posiada orzeczenie o niepełnosprawności ze wskazaniami dotyczącymi konieczności stałej lub długotrwałej opieki oraz stałego współudziału opiekuna w leczeniu, rehabilitacji i edukacji.
Dostępny jest również zasiłek pielęgnacyjny, który w przypadku dziecka z niepełnosprawnością przysługuje niezależnie od dochodu. Rodzina może także sprawdzić, czy spełnia warunki do otrzymania dodatku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego. Jest to dodatek do zasiłku rodzinnego, dlatego jego przyznanie zależy m.in. od spełnienia kryterium dochodowego.
Informacje o aktualnych kwotach, warunkach przyznawania świadczeń i sposobie składania wniosków można sprawdzić w serwisie Emp@tia oraz w urzędzie gminy lub miasta, ośrodku pomocy społecznej albo innej właściwej jednostce.
Oddzielnie warto sprawdzić możliwość skorzystania z ulgi rehabilitacyjnej w PIT. Pozwala ona odliczyć określone w przepisach wydatki na cele rehabilitacyjne lub związane z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych, jeżeli spełnione są wymagane warunki. Katalog wydatków objętych ulgą jest zamknięty. Jeżeli wydatek został częściowo sfinansowany ze środków NFZ, PFRON lub innych wskazanych w przepisach funduszy albo zwrócony w innej formie, odliczeniu podlega co do zasady tylko część faktycznie poniesiona przez podatnika.
Subkonto i 1,5% podatku – stałe źródło na terapię
Organizacja pożytku publicznego (OPP) to fundacja lub stowarzyszenie, które spełnia ustawowe warunki i trafia do corocznego wykazu uprawnionych do otrzymania 1,5% podatku dochodowego od osób fizycznych. Przekazanie 1,5% nie jest darowizną z Twojej kieszeni: to dyspozycja, by urząd skarbowy przekazał część podatku, który i tak trafiłby do budżetu państwa. Podatnik nic nie dopłaca i nic nie traci ze zwrotu.
W PIT (lub w PIT-OP, jeśli rozliczenie przygotował ZUS) wystarczy wpisać numer KRS wybranej OPP oraz – opcjonalnie – cel szczegółowy. Sam KRS oznacza wsparcie całej organizacji. Cel szczegółowy (imię i nazwisko dziecka, numer subkonta) sprawia, że fundacja może zaksięgować środki na indywidualnym subkoncie podopiecznego. Subkonto to ewidencja prowadzona przez OPP: zbiera 1,5% i darowizny, a potem refunduje konkretne wydatki zgodne z regulaminem (terapia, rehabilitacja, wizyty, turnusy, sprzęt, pomoce). Środki nie trafiają bezpośrednio na konto rodzica – OPP refunduje wydatki z faktur i odpowiada za przeznaczenie środków. Dlatego przed założeniem subkonta warto porównać: na co można wydać pieniądze, czy jest prowizja, jak szybko następuje refundacja i jak fundacja pomaga w promocji zbiórki.
Pamiętaj: indywidualne subkonto w organizacji pożytku publicznego pozwala zbierać 1,5% podatku i darowizny na terapię, rehabilitację, wizyty specjalistyczne, turnusy, sprzęt i pomoce edukacyjne.
Nowość na mapie podlaskich OPP – Fundacja Polska Edukacja
Fundacja Polska Edukacja (Organizacja Pożytku Publicznego, KRS 0000431788) prowadzi takie subkonta dla dzieci z niepełnosprawnościami, zagrożonych niepełnosprawnością i przewlekle chorych. Założenie subkonta jest bezpłatne. We wniosku podajesz dane dziecka, dołączasz dokumentację zdrowotną i zapoznajesz się z regulaminem. Po akceptacji podpisujesz umowę. W PIT darczyńca wpisuje KRS fundacji oraz cel szczegółowy (imię i nazwisko dziecka). Fundacja pomaga też w apelach i promocji zbiórki. Dzieci korzystające z jej placówek mają poza tym uproszczone rozliczenia (szczegóły: fpe.edu.pl/pomoc-podopiecznym). Musisz wiedzieć także, że Fundacja pobiera 5% od środków wpływających na subkonto; wyjątek stanowią podopieczni placówek placówek fundacji. Prowadzenie subkonta jest bezpłatne dla wychowanków Niepublicznego Przedszkola „Tęczowy Promyk z Oddziałami Integracyjnymi i Specjalnymi w Białymstoku oraz dzieci objętych wczesnym wspomaganiem w niepublicznych poradniach prowadzonych przez Fundację: „Allegro” w Białymstoku, „Błękitny Delfin” w Wasilkowie oraz „Agrafka” w Bielsku Podlaskim.
Inne fundacje i zbiórki
Porównaj regulaminy kilku OPP (na co można wydać środki, prowizja, czas refundacji). Równolegle możesz prowadzić zbiórkę na platformie charytatywnej. Niektóre organizacje dofinansowują konkretne terapie (np. psychoterapię) – zawsze sprawdzaj nabór i kryteria dochodowe. Sprawdzaj także w regulaminie, czy środki z celem szczegółowym idą w 100% na dziecko.
Krótka lista na start
- Zbierz orzeczenie o niepełnosprawności oraz aktualną dokumentację medyczną i zaświadczenia lekarskie.
- Sprawdź możliwość rehabilitacji finansowanej przez NFZ oraz wsparcia w przedszkolu lub szkole.
- Sprawdź w PCPR lub innej właściwej instytucji, o jakie dofinansowania możesz się ubiegać – np. do turnusu rehabilitacyjnego, sprzętu lub przedmiotów ortopedycznych.
- Sprawdź, jakie świadczenia i dodatki przysługują rodzinie, oraz złóż odpowiednie wnioski.
- Jeśli korzystasz z pomocy fundacji, załóż subkonto i sprawdź możliwości pozyskiwania darowizn oraz środków z 1,5% podatku.
- Zachowuj faktury, rachunki i potwierdzenia zapłaty – mogą być potrzebne przy ubieganiu się o dofinansowanie lub korzystaniu z ulgi rehabilitacyjnej.
Łączenie kilku źródeł daje realną szansę na regularną terapię. Jeśli chcesz zacząć od subkonta i 1,5%, skontaktuj się z Fundacją Polska Edukacja: kontakt@fpe.edu.pl, tel. 607 503 423.
Przydatne linki:
https://wnioski.empatia.gov.pl/auth/login-method